Kahvaltı için
Başkonuş ve çiçek süzme bal, tereyağı veya kaymakla ekmeğe sürülen klasik kahvaltı ballarıdır.
Süzme bal; petek gözlerini kapatan mum tabakasının açılması, balın peteğinden bal süzme makinesiyle ayrılması ve süzülerek kavanozlanmasıyla elde edilen baldır. Kaşıkla ölçmesi, karıştırması ve günlük kullanımı kolaydır. Yılmaz Gurme'de Başkonuş süzme bal, Başkonuş mezla süzme bal, çiçek süzme bal, karakovan süzme bal, kestane balı ve çakışır balı bulunur.
Yılmaz Gurme, 1999'dan beri Kahramanmaraş'ta yöresel gıda ürünleri sunan bir markadır. Kahramanmaraş'ın Başkonuş yöresinin adını taşıyan Başkonuş ballarımız, bölgenin bitki örtüsünü yansıtan yöresel süzme ballardır.
Süzme ballar, arıların yararlandığı nektar kaynağına ve üretildikleri yöreye göre renk, tat ve kıvam bakımından ayrılır. Çiçek balı hafif ve tatlı, kestane balı koyu ve buruk, karakovan balı ise geleneksel kovandan gelir.
| Süzme bal | Kaynak | Tat | Kristalleşme | Önerilen kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Başkonuş süzme bal | Kahramanmaraş Başkonuş yöresi | Yöre florasının aroması | Nektar kaynağına göre | Kahvaltı, günlük kullanım |
| Başkonuş mezla süzme bal | Kahramanmaraş Başkonuş yöresi | Yöre florasının aroması | Nektar kaynağına göre | Kahvaltı, günlük kullanım |
| Çiçek süzme bal | Çeşitli çiçekler | Tatlı, hafif, dengeli | Nektar kaynağına göre | Kahvaltı, tereyağıyla, yoğurtla |
| Karakovan süzme bal | Geleneksel karakovan | Yöre florasının aroması | Nektar kaynağına göre | Kahvaltı, kaşıkla |
| Kestane balı | Kestane çiçeği | Hafif acı, buruk, yoğun | Genellikle yavaş | Tahinle, peynirle, kaşıkla |
| Çakışır balı | Yöresel | Yöre florasının aroması | Nektar kaynağına göre | Kahvaltı, kaşıkla |
Başkonuş ve çiçek süzme bal, tereyağı veya kaymakla ekmeğe sürülen klasik kahvaltı ballarıdır.
Süzme bal, akışkan yapısıyla yoğurda, yulafa ve tahine kolayca karışır.
Süzme bal, kek ve kurabiyelerde şekerin bir kısmının yerine kullanılabilir; kolay ölçülür.
Yüksek ısıda aroması azalır; mümkünse pişirmenin sonunda ekleyin.
Süzme bal hardallı soslara, salata soslarına ve et marinatlarına tatlı bir denge katar.
Çiçek balı gibi hafif ballar sos tariflerinde daha uyumludur.
Süzme bal ılık süt veya bitki çayında kolayca çözünür.
Çok sıcak içeceğe eklemek balın aromasını azaltır; ılınmasını bekleyin.
Kestane balı, buruk ve yoğun tadıyla karakterli bal arayanlar için öne çıkar.
Süzme bal peteğinden ayrılıp kavanozlanır; ölçmesi, karıştırması ve tariflerde kullanması kolaydır. Petek bal ise peteğiyle birlikte gelir ve kahvaltı sofrasında sunum için idealdir.
Peteğin gözlerini kapatan mum tabakası açılır, petekler bal süzme makinesinde döndürülerek bal merkezkaç kuvvetiyle ayrılır. Ardından bal süzgeçten geçirilip dinlendirilir ve kavanozlanır.
Her süzme bal ham bal değildir. Ham bal, ısıl işlem ve ince filtreleme görmemiş bal için kullanılan bir ifadedir. Süzme bal ham olarak da satılabilir, işlem görmüş olarak da; bu bilgi etikette belirtilmelidir.
Süzme bal da içindeki doğal glikozun zamanla kristal hâline gelmesiyle kristalleşir. Bu, balın bozulduğu veya bala şeker eklendiği anlamına gelmez; kristalleşme hızı bal türüne ve saklama sıcaklığına bağlıdır.
Ne akışkanlık ne koyuluk tek başına kalite göstergesidir. Balın kıvamı nektar kaynağına, nem oranına, sıcaklığa ve kristalleşmeye göre değişir.
Fiyat; nektar kaynağına, yöreye, kovan tipine, hasat miktarına ve gramaja göre değişir. Karakovan ve kestane balı gibi daha az bulunan ballar genellikle daha yüksek fiyatlıdır.
Balın gerçek olup olmadığı renk, kıvam, kristalleşme ya da su, ateş, kaşık ve peçete gibi ev testleriyle kesin olarak anlaşılamaz. Bala şeker şurubu eklenip eklenmediği ancak laboratuvar analiziyle belirlenebilir. Tüketici için en güvenilir yol, üreticisi ve menşei açık balı izlenebilir bir satıcıdan almaktır.
Kavanozu kapağı kapalı şekilde ılık su banyosunda bekletmek balı yeniden akışkan hâle getirir. Bal doğrudan ocakta ısıtılmamalı ve kaynatılmamalıdır. Ayrıntılar bal neden şekerlenir yazımızda yer alır.
Süzme bal serin, kuru ve güneş görmeyen bir yerde, oda sıcaklığında ve kapağı sıkıca kapalı olarak saklanmalıdır; buzdolabı gerekmez. Kavanoza ıslak kaşık sokulmamalı ve bal nemle temas etmemelidir; nem alan bal mayalanabilir.
Balın yüzeyinde ince beyaz bir tabaka genellikle kristalleşmenin başladığını veya balın içindeki havanın yüzeye çıktığını gösterir. Ekşi koku, kabarma veya gazlanma ise balın nem alıp mayalandığına işaret eder; bu durumda bal tüketilmemelidir.
1 yaşından küçük bebeklere süzme bal dahil hiçbir bal verilmemelidir. Bal, bebeklerde botulizme yol açabilen bakteri sporları taşıyabilir.
Süzme bal alırken nektar kaynağı, menşei, üretici bilgisi, net miktar, tarih bilgisi ve kapak bütünlüğü kontrol edilmelidir. Etiketteki "doğal" veya "hakiki" ifadesi tek başına bir güvence değildir.