Yoğun kıvamı ve hafif ekşimsi aromasıyla öne çıkan süzme yoğurt; kahvaltılardan mezelere, çorbalardan tatlılara kadar pek çok tarifte kullanılabilir. Normal yoğurdun içerisindeki sıvının belirli bir süre uzaklaştırılmasıyla elde edilen bu ürün, daha koyu ve sürülebilir bir yapıya sahiptir.
Evde süzme yoğurt hazırlamak oldukça kolaydır. Bununla birlikte kullanılacak yoğurdun kıvamı, süzme süresi ve uygulanan yöntem sonuç üzerinde doğrudan etkilidir. Bu rehberde süzme yoğurt yapımından saklama koşullarına, kullanım alanlarından pratik tariflere kadar merak edilen tüm ayrıntıları bulabilirsiniz.
Süzme yoğurt, normal yoğurdun içerisindeki peynir altı suyunun bez, süzgeç veya uygun bir filtre yardımıyla ayrılması sonucunda elde edilen yoğun kıvamlı bir süt ürünüdür. Süzme işlemi sırasında yoğurdun sıvı oranı azalırken daha koyu ve kremsi bir yapı ortaya çıkar.
Normal yoğurda göre daha az sulu olduğu için mezelerde, soslarda ve sürülebilir kahvaltılık tariflerde sıklıkla tercih edilir. Süzülme süresi uzadıkça yoğurdun kıvamı sertleşir ve elde edilen ürün miktarı azalır.
Temel bir süzme yoğurt yapımı için yalnızca yoğurt, temiz bir süzme bezi ve süzgeç yeterlidir.
Süzme işlemi mutlaka buzdolabında yapılmalıdır. Yoğurdu uzun süre oda sıcaklığında bekletmek gıda güvenliği açısından uygun değildir.
Ev yapımı süzme yoğurt için hazır veya evde mayalanmış yoğurt kullanılabilir. Yoğurdun fazla sulu olmaması, homojen bir yapıya sahip olması ve taze olması daha iyi sonuç alınmasına yardımcı olur.
Yoğurdu süzme bezine aktardıktan sonra üzerine ağır bir malzeme koymak gerekli değildir. Fazla baskı uygulamak, yoğurdun bezden taşmasına veya istenenden daha kuru bir kıvam almasına neden olabilir. Yer çekimiyle yavaşça süzülmesini beklemek daha kontrollü bir sonuç verir.
Evde hazırlanan yoğurdun daha yumuşak olması isteniyorsa 4-6 saatlik süzme yeterli olabilir. Meze veya sürülebilir kahvaltılık hazırlamak için kullanılacaksa 8-12 saat bekletilebilir.
Normal yoğurttan süzme yoğurt hazırlarken uygulanacak yöntem aynıdır. Burada belirleyici olan nokta, yoğurdun başlangıçtaki kıvamı ve kuru madde oranıdır.
Sulu bir yoğurttan daha az miktarda süzme yoğurt elde edilir. Koyu kıvamlı bir yoğurtta ise süzme sırasında daha az sıvı ayrılabilir. Hazır yoğurt kullanılacaksa ürünün taze olmasına, ambalajının zarar görmemesine ve son tüketim tarihine dikkat edilmelidir.
| İstenen kıvam | Yaklaşık süre | Kullanım alanı |
| Hafif koyu | 3-4 saat | Kahvaltı ve meyveli kaseler |
| Orta koyu | 6-8 saat | Sos ve salatalar |
| Yoğun | 8-12 saat | Haydari ve mezeler |
| Çok yoğun | 18-24 saat | Sürülebilir tarifler |
Süreler yaklaşık değerlerdir. Yoğurdun yapısı, kullanılan bez ve buzdolabının sıcaklığı sonucu değiştirebilir.
Süzme yoğurt, genellikle 6-12 saat süzülür. Hafif koyu kıvam için birkaç saat yeterliyken yoğun bir kıvam için yoğurt bir gece boyunca buzdolabında bekletilebilir.
Süzme süresini belirlerken şu noktalar dikkate alınmalıdır:
Yoğurdu 24 saatten daha uzun süre süzmek çoğu ev tipi tarif için gerekli değildir. Çok uzun süzme, kıvamın gereğinden fazla sertleşmesine ve ürün miktarının azalmasına yol açabilir.
Süzme yoğurdun hazırlanması için günlerce beklemek gerekmez. Yoğurt hazırsa süzme işlemi aynı gün içinde tamamlanabilir. Ortalama kıvam için 6-12 saat, daha yoğun kıvam için ise yaklaşık 18-24 saat yeterlidir.
Yoğurdu önce evde mayalayacaksanız mayalanma ve dinlenme süresi de hesaba katılmalıdır. Bu durumda süreç genellikle bir gün içerisinde tamamlanabilir. Mayalanmış yoğurt iyice soğutulduktan sonra süzülmelidir.
Bir kilogram süzme yoğurt elde etmek için gereken normal yoğurt miktarı sabit değildir. Başlangıçtaki yoğurdun su ve kuru madde oranı ile süzme süresi sonucu doğrudan etkiler.
Ev tipi uygulamalarda yaklaşık 2-3 kilogram normal yoğurttan 1 kilogram süzme yoğurt elde edilebilir. Koyu kıvamlı yoğurtta verim daha yüksek olabilir. Yoğurt çok suluysa veya uzun süre süzülürse gereken miktar artabilir.
| Normal yoğurt miktarı | Tahmini süzme yoğurt miktarı |
| 1 kg | 350-600 g |
| 2 kg | 700 g-1,2 kg |
| 3 kg | 1-1,8 kg |
Bu değerler yaklaşık aralıklardır; kesin üretim ölçüsü olarak değerlendirilmemelidir.
İki ürün arasındaki temel fark, süzme yoğurdun sıvı kısmının bir bölümünün uzaklaştırılmasıdır.
| Özellik | Normal yoğurt | Süzme yoğurt |
| Kıvam | Daha akışkan | Daha yoğun |
| Su oranı | Daha yüksek | Daha düşük |
| Kullanım | Doğrudan tüketim, ayran ve yemekler | Meze, sos ve kahvaltılık |
| Tat | Daha hafif | Daha yoğun ve belirgin |
| Süzme işlemi | Uygulanmaz | Uygulanır |
| Tariflerdeki yapı | Daha sıvı sonuç verebilir | Koyu kıvam sağlar |
| Miktar | Başlangıç miktarını büyük ölçüde korur | Süzüldükçe miktarı azalır |
Besin değerleri ürüne ve üretim yöntemine göre değişebilir. Bu nedenle kesin karşılaştırma için ürün ambalajındaki besin değerleri tablosu incelenmelidir.
Süzme yoğurt sade olarak tüketilebildiği gibi tatlı ve tuzlu tariflere de eklenebilir. Yoğun kıvamı sayesinde farklı malzemelerle kolayca karıştırılır.
Süzme yoğurt şu şekillerde tüketilebilir:
Süzme yoğurt hem sıcak hem de soğuk tariflerde kullanılabilir. Ancak sıcak yemeklere eklenirken kesilmesini önlemek için sıcaklık dengesine dikkat edilmelidir.
Başlıca kullanım alanları şunlardır:
Yoğun kıvamı sayesinde süzme yoğurt, meze hazırlamak için oldukça uygundur. Hazırlanabilecek başlıca mezeler şunlardır:
Beyaz peyniri ezerek süzme yoğurtla karıştırın. Ezilmiş sarımsağı, ince kıyılmış dereotunu ve kuru naneyi ekleyin. Karışımı homojen bir kıvam alıncaya kadar karıştırın. Servis tabağına aldıktan sonra üzerine zeytinyağı gezdirin. Haydariyi servis öncesinde kısa süre buzdolabında dinlendirebilirsiniz.
Pratik bir yoğurtlu meze hazırlamak için süzme yoğurdu sarımsak, zeytinyağı, tuz ve tercih edilen baharatlarla karıştırmak yeterlidir. İçerisine közlenmiş patlıcan, havuç, kabak, pancar veya kırmızı biber eklenebilir.
Sebzeler pişirildikten sonra tamamen soğutulmalıdır. Sıcak sebzelerin doğrudan yoğurda eklenmesi yoğurdun yapısını bozabilir ve sulanmasına neden olabilir.
Süzme yoğurdu mevsim meyveleri, yulaf ve cevizle karıştırın. İsteğe göre üzerine az miktarda bal ekleyin.
Süzme yoğurda ezilmiş sarımsak, tuz, zeytinyağı ve kuru nane ekleyin. Sebze ve et yemeklerinin yanında servis edin.
Rendelenmiş havucu az miktarda yağda yumuşatın. Soğuduktan sonra sarımsaklı süzme yoğurt ve cevizle karıştırın.
Süzme yoğurdu az miktarda makarna suyuyla açın. Sarımsak ve kuru nane ekleyerek haşlanmış makarnayla buluşturun.
Yıkanmış semizotunu süzme yoğurt, sarımsak ve zeytinyağıyla karıştırın. Soğuk olarak servis edin.
Süzme yoğurdu dereotu ve baharatlarla karıştırın. Karışımı ekmeğe sürerek üzerine salatalık ve yeşillik ekleyin.
Közlenmiş patlıcanı doğrayarak süzme yoğurt ve sarımsakla karıştırın. Üzerine zeytinyağı gezdirin.
Süzme yoğurdu limon suyu, zeytinyağı ve baharatlarla karıştırın. Sebze çubuklarıyla birlikte sunun.
Haşlanmış ve soğutulmuş patatesleri süzme yoğurt, hardal, dereotu ve baharatlarla karıştırın.
Süzme yoğurdu bal ve vanilyayla karıştırın. Meyve ve kırılmış kuruyemişlerle servis edin.
Süzme yoğurt, kahvaltıda tatlı veya tuzlu şekilde sunulabilir. Tuzlu bir kahvaltılık için üzerine zeytinyağı, pul biber, kekik ve ceviz eklenebilir. Tatlı bir seçenek için bal, taze meyve, yulaf ve kuruyemiş kullanılabilir.
Kahvaltı sunumunda şu malzemelerle eşleştirilebilir:
Ara öğün için süzme yoğurt; taze meyveler, yulaf, kuruyemiş veya tohumlarla birleştirilebilir. Porsiyon ve eklenecek malzemeler kişisel beslenme düzenine göre belirlenmelidir.
Tuzlu atıştırmalık isteyenler süzme yoğurdu baharatlarla karıştırarak salatalık, havuç ve biber dilimleriyle tüketebilir. Tatlı seçenekte ise meyve ve tarçın kullanılabilir.
Yoğurdun üzerinde az miktarda sıvı birikmesi her zaman bozulduğu anlamına gelmez. Bu sıvı karıştırılarak yoğurda yeniden yedirilebilir veya kıvamın daha koyu olması isteniyorsa dikkatlice ayrılabilir.
Sulanmayı azaltmak için:
Yoğurtta alışılmadık koku, renk değişimi, küf veya belirgin tat bozukluğu varsa tüketilmemelidir.
Süzme yoğurdun kıvamını korumak için hava almayan, temiz ve kuru bir kap kullanılmalıdır. Yoğurt buzdolabında muhafaza edilmeli ve servis sırasında gereken miktar alınarak kalan ürün yeniden soğuğa kaldırılmalıdır.
Yoğurda doğrudan tuz, meyve veya sulu sebze eklemek zamanla kıvamın değişmesine neden olabilir. Bu malzemeleri yalnızca tüketilecek porsiyona eklemek daha doğru olur.
Ev yapımı süzme yoğurt, temiz ve kapaklı bir cam veya gıda saklamaya uygun kapta buzdolabında tutulmalıdır. Soğuk zincirin korunması önemlidir. Süt ürünlerinin uygun buzdolabı sıcaklığında saklanması gerekir; resmî laboratuvar rehberlerinde soğuk muhafaza aralığı 2-8°C olarak belirtilmektedir. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
Saklama sırasında şu kurallara dikkat edilmelidir:
Evde hazırlanmış süzme yoğurt için tek bir kesin saklama süresi vermek mümkün değildir. Yoğurdun tazeliği, hazırlama hijyeni, buzdolabının sıcaklığı ve kabın yapısı dayanma süresini etkiler.
Ev yapımı süzme yoğurdun mümkünse 3-5 gün içerisinde tüketilmesi uygun bir yaklaşımdır. Ambalajlı ürünlerde ise üreticinin belirttiği saklama koşulları ve son tüketim tarihi esas alınmalıdır. Ambalaj açıldıktan sonra ayrıca belirtilen tüketim süresine uyulmalıdır.
Süzme yoğurt satın alırken şu noktalar kontrol edilmelidir:
Yoğun kıvamlı ve farklı tariflerde kullanılabilecek bir ürün arıyorsanız Yılmaz Gurme Süzme Yoğurt seçeneğini inceleyebilirsiniz.
Normal yoğurt temiz bir süzme bezine alınır ve buzdolabında yaklaşık 6-12 saat süzülür. Süzülen sıvı ayrıldıktan sonra yoğun kıvamlı yoğurt temiz bir kaba aktarılır.
Süzme yoğurdun sıvı kısmının bir bölümü uzaklaştırılmıştır. Bu nedenle normal yoğurda göre daha yoğun, koyu ve sürülebilir bir kıvama sahiptir.
Yoğurdun kıvamına ve süzme süresine bağlı olarak yaklaşık 2-3 kilogram normal yoğurttan 1 kilogram süzme yoğurt elde edilebilir.
Yoğurt hazırsa süzme işlemi birkaç saat içinde tamamlanabilir. Genellikle 6-12 saat yeterlidir; çok koyu kıvam için süre 24 saate kadar uzatılabilir.
Orta yoğunlukta bir kıvam için 6-8 saat, daha koyu bir kıvam için 8-12 saat süzme uygulanabilir.
Tuz eklemek zorunlu değildir. Süzme yoğurt sade hazırlanabilir; tuz tüketim sırasında veya meze hazırlanırken eklenebilir.
Süzülen sıvı hamur işlerinde, çorbalarda veya uygun tariflerde değerlendirilebilir. Temiz bir kapta toplanmalı, buzdolabında saklanmalı ve kısa sürede kullanılmalıdır.
Dondurulduğunda yoğurdun kıvamı ve dokusu değişebilir. Bu nedenle taze tüketim ve buzdolabında muhafaza daha uygun bir yöntemdir.
Süzme yoğurt tarifi, normal yoğurdun temiz bir bez yardımıyla buzdolabında süzülmesine dayanır. Yaklaşık 6-12 saatlik süzme işlemi sonucunda mezelerde, kahvaltılarda, soslarda ve farklı yemeklerde kullanılabilen yoğun kıvamlı bir ürün elde edilir.
İyi bir sonuç için taze yoğurt kullanmak, süzme işlemini buzdolabında gerçekleştirmek ve hazırlanan ürünü kapalı bir kapta muhafaza etmek önemlidir. Evde hazırlamak istemeyenler ise 500 ve 1000 gram seçenekleri bulunan süzme yoğurt ürününü inceleyebilir.
Önemli not: Güncel Fermente Süt Ürünleri Tebliği’ne göre süzme yoğurt dâhil ilgili ürünlerin muhafaza, taşıma ve satış süreçlerinde 6°C’nin altındaki sıcaklıklar uygulanmalıdır. Ev yapımı ürünlerde dayanma süresi üretim hijyeni ve saklama koşullarına göre değişebileceğinden görünüm, koku veya tat değişikliği bulunan yoğurt tüketilmemelidir.